Asset Publisher Asset Publisher

በ2013 በምርጫ የሚሳተፉ የተፎካካሪ ፓርቲዎች የ21ኛውን ክፍለ ዘመን የመጠነ ሊሆን ይገባል

በ2013 በምርጫ የሚሳተፉ የተፎካካሪ ፓርቲዎች የ21ኛውን ክፍለ ዘመን የመጠነ ሊሆን ይገባል
እንዳለ ሀይሌ (PhD) ዋና ዕንባ ጠባቂ
Nations are constructed, tended, and disputed as linguistic and cultural systems as well as political and economic structures (David Brown, 1989).
 
መጋቢት 10/2010 በወጣው የአዲስ ዘመን ጋዜጣ 2013 በሚካሄደው 6ኛው አገራዊና ክልላዊ ምርጫ ለቴክኖሎጂ እና ፈጠራ (Technology and Innovation) አገረ መንግሥት ግንባታ (Nation Building) ለዴሞክራሲ ተቋማት ግንባታ ትኩረት ሊሰጡ እንደሚገባ የግል አስተያየቴን ገልጫለሁ። በዛሬው ጽሑፌ ተጨማሪ አስተያዬቴን በብሔር ግንባታ እና አገር ምስረታ እንዲሁም በመሬት ስሪትና ከግብርና አንጻር የጥናት ጽሑፎችን እና የግል ምልከታዬን መሠረት በማድረግ ለውይይት መነሻ ጉዳዮችን ለመዳሰስ እሞክራለሁ፤ ምክንያቱም የፖለቲካ ፓርቲዎች የገዢውንም ጨምሮ ሀገረ- መንግሥት ግንባታ (Nation-State building) በተለይ በብሔር ግንባታ ዙሪያ በግልጽ አቅጣጫቸውን ማሳወቅ ይጠበቅባቸዋል። በዓለም የአገረ መንግሥት ምስረታ (State formation) ከ18ኛው ክፍለ ዘመን እስከ 19ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያዎቹ ዓመታት ትናንሽ የነበሩ መንግሥታት እና የተለያዩ ኤምፓዮሮች ወደ ትላልቅ መንግሥትነት ወይም አገር የመሰረቱ ሲሆን ዛሬ ዓለም ላይ 206 ሉአላዊ አገራት ወይም መንግሥታት ይገኛሉ። ከእነዚህ ውስጥ ኢትዮጵያ አንዷ ሉአላዊ አገር ነች። በቅድሚያ አገረ መንግሥት ምስረታ ስንል አንድ ሀገር በፖለቲካ መስፈርት ጠፍቶ የነበረን ህልውናውን መልሶ እንዲያገኝ ማድረግ ወይም አንድን ከዚህ በፊት ያልነበረን አዲስ አገር የመቆርቆር ተግባርን እንደሚያመላከት ሀብታሙ አለባቸው (2009) አልቤርቶ ኤልሲና (2015) ጠቅሶ ያስቀምጣል። ከዚህ ተነስተን አንድ አገረ መንግሥት እንዴት ይመሰረታል ለሚለው የተለያዩ ንድፈ ሃሳቦች ሲኖሩ አንደኛው የፈቃደኝነት ንድፈ ሃሳብ (Voluntary theory) ነው። ይህ ንድፈ ሃሳብ የተለያዩ ቡድኖች በፈቃደኝነት ለአንድ የጋራ ብሔራዊ ፍላጎት የራሳቸውን መንግሥት እንደሚመሰርቱ ይገልጻል። በአንፃሩ የግጭት ንድፈ ሃሳብ (conflict theory) አንድ ሕዝብ ሌላውን ሕዝብ በኃይል ወይም በተጽእኖ አገረ መንግሥት እንደሚመሰርቱ ያስቀምጣል። በተጨማሪም ዘመናዊ የመንግሥት አፈጣጠርን የሚመለከቱ ንድፈ ሃሳቦች ያሉ ሲሆን በአጠቃላይ አገረ መንግሥት ግንባታ የሰዎች የሥራ ውጤት መሆኑ መታወቅ አለበት። ስለዚህ የሰዎች የሥራ ውጤት ከሆነ ፍጹማዊነትን መጠበቅ የዋህነት ነው። ከዚህ አንጻር የኢትዮጵያን ሁናቴ ስንመለከት አንዳንዶቹ በዲፕሎማሲያዊ መንገድ አንዳንዶቹ በኃይል የማዕከላዊ መንግሥቱ አካላት ሆነዋል። ከአስራ ስምንተኛው ክፍለ ዘመን መባቻ ጀምሮ በዓለም ከአፍሪካ እና እስያ ሀገራት በስተቀር ራሳቸውን ከውጭ ጠላት ለመከላከል ኢኮኖሚዊ እድገት ለማምጣት እና የሊህቃን አስተዋጽኦ (Intelectual elites) ለአገረ መንግሥት ምስረታ ከፍተኛ ትኩረት የተሰጠበት ወቅት ነበር።